Google da arayınKağıt oyma sanatı -Kaat'ı

Herşey FULL || Hersey FuLL sitesindeki Kağıt oyma sanatı -Kaat'ı isimli konu görüntüleniyor...

+ Cevap Ver

Kağıt oyma sanatı -Kaat'ı

 Yüce Kitabımız Kuran Bölümü Katagorisinde ve  Hat Sanatı ve hatsanatı örnekleri Forumunda Bulunan  Kağıt oyma sanatı -Kaat'ı Konusunu Görüntülemektesiniz.=>Kaat'ı Kaat’ı, kağıt ve deri üzerinde ince oyma sanatıdır. Güzel yazı ve motifleri oyarak başka bir kağıt veya madde üzerine ...

  1. #1
    sipahi - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    25.12.09
    Mesajlar
    488
    lale1ta6 - Kağıt oyma sanatı -Kaat'ı

    49 - Kağıt oyma sanatı -Kaat'ı

    kesme13rq - Kağıt oyma sanatı -Kaat'ı


    yes erguamk - Kağıt oyma sanatı -Kaat'ı
    01aq5 - Kağıt oyma sanatı -Kaat'ı
    dsc03079ae2 - Kağıt oyma sanatı -Kaat'ı

    dsc03098qk5 - Kağıt oyma sanatı -Kaat'ı

    03ko6 - Kağıt oyma sanatı -Kaat'ı


    dsc03175ra3 - Kağıt oyma sanatı -Kaat'ı


    dsc03103dy6 - Kağıt oyma sanatı -Kaat'ı

    dsc03105fa8 - Kağıt oyma sanatı -Kaat'ı


    dsc03115rf3 - Kağıt oyma sanatı -Kaat'ı



    dsc03128yl7 - Kağıt oyma sanatı -Kaat'ı

    dsc03132oz0 - Kağıt oyma sanatı -Kaat'ı


    02rq3 - Kağıt oyma sanatı -Kaat'ı

    dsc03785iy1 - Kağıt oyma sanatı -Kaat'ı



    Kaat'ı

    Kaat’ı, kağıt ve deri üzerinde ince oyma sanatıdır. Güzel yazı ve motifleri oyarak başka bir kağıt veya madde üzerine yapıştırma diyede tanımlanabilir. Özellikle XIV. Yüzyıldan beri uygulanan deri oymacılığının etkisiyle ortaya çıktığı ileri sürülür. Kaat’ı ayrı bir sanat kolu durumuna gelişi, XV. Yüzyıl ortalarına rastlar. Osmanlı yazarlarından Mustafa Ali, Menakıb-ı Hünerveran’ın da ilk ve büyük sanatçının Abdullah Kaat’ı olduğunu ve Herat’ta yetiştiğini söyler.
    Topkapı Sarayı Kütüphanesi’nde bulunan, Şair Cami tarafından büyük sanat koruyucusu olarak tanınmış Akkoyunlulardan Sultan Yakup’a yazılan methiyede Heratlı Abdullah’ın imzası vardır.

    Kaat’ı sanatı Heart’tan Tebriz’e geçmiş, Akkoyunlu Türkmenlerin eliyle Osmanlılar tarafından da benimsenmiştir. Topkapı Sarayı Kütüphanesi’ndeki Fatih Albümü’nde, İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi’ndeki müzebbih ve hattat Gazneli Mahmud’un hazırladığı (1685) Tuhfe-i Gaznevi’de birçok örneklerine rastlanır. Bu sanatı sürdüren Abdullah Kaat’ının oğlu Şeyh Muhammed Dost, onun öğrencileri de Bedahşlı Seng-i Ali, hattat Mir Ali’nin oğlu Mevlana Muhammed Bakır’dır. Kağıt ince oyma sanatına Kanuni Sultan Süleyman Han döneminde düyük değer verilmiş, kaat’ı kitaplar hazırlanmıştır. XVII. yüzyıllarda yetişen Bursalı Mevlevi Fahrettin Dede ve XVIII. Yüzyıldaki diğer sanatçıların çalışmalarıyla geliştirilerek, yazı çekmecelerini süsleyen manzaralar da yapılmıştır.
    Kağıt oyma örnekleri arasında yazılar, süslemeler, çiçekler, vazolu çiçekler, çeşitli hayvanlar ve ağaçlardan oluşan üsluplaşmış doğa görünümleri en yaygın olanlarıdır. Bütün bu örnekler sanatçıların zengin düzenleme ve soyutlama gücünü ortaya koyar. Kaat’ı sanatında kağıt ve deri oymak için “nevregen” denilen ucu çok keskin eğri bir bıçak kullanılır. Oyulup, çıkarılarak başka yere yapıştırılan bölüme “erkek oyma”, oyulan bölüme ise “dişi oyma” denilir. Bazı örneklerde yazı veya motif erkek ve dişi olarak kesilmiş, fakat oyulduğu yere de aynı dikkat ve özen gösterilerek, ayrı bir eser ortaya çıkarılmıştır.

    KAATI’ SANATININ UYGULANDIĞI ALANLAR

    Türkler’in asırlar boyu gelişen medeniyet ve ince kültürlerinde yer alan kitap sanatlarının önemli kollarından biri Kaatı´; hüsn-i hat (güzel yazı) kitap kaplamaları ve süslemeleri içerisinde başlı başına bir yere sahip.

    Türk süsleme sanatının Şemse ve Köşebent tarzı stilize formlar, yazılar, geometrik şekiller, çeşitli çiçek nebatları, vazolar, buketler, tabiat manzaraları, ağaç tasvirleri, yelkenli gemiler, selse bit (su içilen yer ) ve köşk tasvirleri, çeşitli hayvan figürleri, Kaatı’ tarzı eserlerin popüler motifleri olarak dikkat çekiyor. Görüyorsunuz, büyük bir desen çeşitliliği arz eden bu tarz oymalar, eski cilt kapakları, murakka albümler, el yazmaları, hat levhaları ve bazı yazı çekmeceleri gibi eserlerde, dönemlerinin süsleme üslubunu aksettiren önemli örnekler sunuyor.

    YAZI ÇEKMECELERİ...Eskiden sanatkârların kullandıkları yazı çekmeceleri, içine hakka, rıhta ( mürekkep ile yazılan yazıları kurutmak için kabın içine toz konuyor) kalemtıraş, makta, kamış kalem ve kâğıt makası gibi yazı takımları ile yazı malzemelerinin konulduğu kapaklı küçük sandıklar. En güzel örnekleri de Topkapı Sarayı’nda...


    Çift işlevli bu çekmeceler, odalarda sedir veya minderlerin üzerinde dururmuş. Gündüzleri çalışmak için kullanılan malzemelerin bulunduğu çekmeceler, geceleri de, şamdam misali mumlara kaide görevi yaparmış. Çeşitli büyüklükteki yazı çekmeceleri tahtadan yapılmış olup genellikle sedef ve fildişi tezyinatlı. Süslemeleri Lake ve Kaatı´ tekniği ile yapılanlar “Lake çekmece” ve “Katı´ çekmece” olarak bilinir.

    KAATI’ SANATININ TARİHÎ GELİŞİMİ
    Bilindiği kadarıyla, 500 yıllık bir tarihe dayanan ve menşei Uzakdoğu’ya uzanan Katı´ sanatının kâğıt üzerindeki en önemli örneklerine, XV. ve XVI. Yüzyıllar’da, Herat’ ta yaşamış üstatların eserlerinde rastlanıyor. İslam sanatı çevrelerinde kitap kaplarında deri oyma sanatı ise XIV. Yüzyıl’da başlamış. Kâğıt oyma sanatının Osmanl’ıya gelişi ise XVI. Yüzyıl başlarındadır. Bihassa, Kanuni Sultan Süleyman, Yavuz Sultan Selim ve Sultan II. Beyazıt döneminde Katı´ önemli bir sanat dalı olarak pek çok değerli el yazmasının -Tezhip’ten sonraki- en önemli süsü olmuş. Bu eserlerde, oyma olarak tezyini motifleri ve çiçeklere kadar hemen her türlü şekil denenmiş. Ayrıca, dişi oymalarla yapılmış muhtelif kitap içi, sayfa kenar süsleri kadar deri oyma nakışlı ciltlerde bu ihtişamlı devrin en güzel sanat eserleri arasında yer alıyor.

    XVII: Yüzyıl’da memleketimize giren batılı seyyahların ilgisini çekerek beraberinde götürdükleri bazı eserler yoluyla Kaatı´ tekniğini Avrupa’ya taşımışlar. Bu sanatı benimseyip ona değer veren Avrupalılar bir süre sonra silhouette ( gölge ) adını verdikleri kendi tarzlarındaki oymaları yapmaya başlamışlar; özellikle, kitap içlerinde ara süsleri olarak çok çeşitli ve girift desenli oyma sayfalar yaratmışlar. Türk işi oymalara meraklı Avrupalılar arasında, o devrin en önemli koleksiyoncularından biri olan Alman İmparatoru II. Rudolf da var.

    Osmanlı İmparatorluğu’nun siyasi, idari ve ekonomik çöküntüsü yüzünden, Türk kitap sanatlarının bu ihtişamlı dönemleri XVIII. Yüzyıl’ın ikinci yarısından itibaren gerilemeye yüz tutmuş. Gerileme’den sonra bu sahada ciddi hiçbir eserin ortaya konulamaması bu sanat dalının sonunu hazırlamış. Taaa.... hocamız Ord. Prof. Dr. Süheyl Ünver hazırladığı bu tür eserlere kadar... Süheyl Hoca’nın yanı sıra Hattat Necmettin Okyay, oğlu Sami Oktay’ın da Kaatı´ sanatında nefis eserleri mevcut




  2. #2
    sipahi - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    25.12.09
    Mesajlar
    488
    Kat'ı Arapça'da kesme anlamına gelen kat kelimesinden türemiş olan kat'ı bir motif ya da yazının kağıt ya da deriden oyulmasıyla yapılan bir süsleme sanatıdır. Daha ayrıntılı bir tanımını Celal Esad Arseven, Sanat Ansiklopedisi'nde şöyle vermektedir: "Bir kağıt veya deri üzerindeki yazıyı, motifi bir kalemtraşla kesip çıkartarak içi oyulmuş olan parçayı veya çıkan parçayı diğer bir kağıt, bir deri veya bir cam üzerine yapıştırmak suretiyle vücuda getirilen işler. Bu şekil kesilip çıkartıldığı vakit içleri boş kalan kağıt kısmına dişi ve çıkan yazı ve şekle de erkek denir ki, bu erkek veya dişi şekiller ayrı ayrı bir satha (yüzeye) yapıştırılarak muhtelif iki levha vücuda getirilebilir. Deriden yapılan kat'ı işleri de vardır. Gerek deriden ve gerek kağıttan yapılan işlere mukatta denildiği gibi, bunları yapanlara müfred (tekil) olarak katta (kesmeci) ve cem'i (çoğul) olarak kat'taan denir".

    Osmanlılarca daha çok kitap sayfalarını ve hat levhalarını süslemede tercih edilmiş olan kat'ı sanatı İran kökenlidir. En eski örneklerine deri üstünde 14. yüzyılda, kağıt üstünde de 15. yüzyılda rastlanan bu sanatın Osmanlı ülkesine gelişi ise 16. yüzyıl başlarındadır. I. Süleyman döneminde (15201566) yaygınlaşmış, kağıttan örnekleri kitap süslemeciliğinde tezhipten sonraki en önemli öge olmuştur. Tezhipte ve ciltcilikte kullanılan bütün motifler ve çiçekler kat'ıya da uygulanmıştır.

    Kat'ı sanatı üstüne Cumhuriyet döneminde yazılmış ilk ve tek eserin sahibi, kendisi de bir tezhip ve minyatür sanatçısı olan, büyük kültür ve sanat insanı Ord. Prof. Dr. A. Süheyl Ünver'in kızı Gülbün Masera bu sanatın 16. Yüzyıldan 19. Yüzyıla kadar süren macerasını şöyle anlatır:

    Efşancı Mehmed, Ali Çelebi, oğlu Abdülkerim Çelebi, Mehmed bin Gazanfer ve Mevlana Kasım Arnavut bu dönemin en önemli katı ustalarıdır. Bu yüzyıl içerisinde yapılmış bu tür eserlerden bazıları, 1540 tarihinde Kanuni Sultan Süleyman'ın Şehzadesi Mehmed için Hattat Ali Çelebi tarafından yazıları kat'ı olarak hazırlanmış Kırk Hadis ile 1650 yıllarında yapılmış ve içinde nefis bir kat'ı bahçe manzarasının yer aldığı Şah Mahmud Nişapuri Albümü'dür. Bu dönemin diğer önemli kat'ı eserlerinden olan ve 1540 yılında sanaatkar Mehmet Bin Gazanfer tarafından oyma ta'lik hattı ile hazırlanmış Güy u Çevgan isimli kitap, mukatta yazı türünün bir şaheseridir. Ayrıca, dişi oyma kalıplarla yapılmış muhtelif kitap içi sayfa kenar süsleri kadar deri oyma nakışlı ciltler de bu ihtişamlı devrin en güzel sanat eserleri arasında yer almaktadır.

    16. yüzyılda gördüğü rağbetle giderek gelişen kağıt oymacılığı 17. Ve 18. Yüzyıllarda da bu dönemlerin sanat anlayışına uygun eserlerle ilerlemeye devam etmiştir. 17. Yüzyıl başlarında Türk kağıt oymacılığında isim yapan en büyük sanatkarlardan birisi olan Bursalı Mevlevi Fahri dede başta olmak üzere, Nakşı Halazade Mehmed, Mahmud El Gaznevi, Derviş Hasan Eyübi gibi adı bilinen kat'ı ustaları kadar, bu sahanın isimleri meçhul kalmış sanatkarları da süsleme tarihimizde iz bırakan nadide eserler yaratmışlardır. 17. Yüzyıla ait kat'ı eserler arasında en çok bilinenleri, Bursalı Fahri elinden çıkmış oyma kıtalar ve manzaralar, oyma buketler ve çeşitli nakışlarla bezeli olan Gazneli Mahmud Albümü ile oyma çiçek süslemeli bir minyatür albümüdür.(Mundy Albümü).

    Kat'ı sanatı 18. yüzyılda da özellikle çiçek türündeki eserlerle canlılığını devam ettirmiştir.

    1279 tarihli bir minyatür albümünün sayfaları arasında bulunan, fakat nefis kompozisyonlar içindeki değişik türde oymalar ile Divan'daki vazolu ve çiçekli bahçe manzaraları, bu yüzyıldaki kağıt oyma sanatının en güzel örnekleri arasındadır.

    18. yüzyılda memleketimize gelen Batılı seyyahların ilgisini çekerek beraberlerinde götürdükleri bazı eserler yoluyla, kat'ı tekniği Osmanlılar kanalıyla Avrupa'ya geçmiştir. Nitekim, 16. yüzyıl sonlarıyla 17. yüzyıl başlarında Batı dünyasında Türk kağıt oymalarına karşı büyük bir ilgi başlamıştır.



    dsc03785iy1 - Kağıt oyma sanatı -Kaat'ı


    Eserler; A.Derya' ya aittir.




Konu Bilgileri

Users Browsing this Thread

Şu an 1 kullanıcı var. (0 üye ve 1 konuk)

Benzer Konular

  1. Sedefcilik Sanatı
    By sipahi in forum El sanatları-Minyatür-Origami-Ebru-Hobilerimiz
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 24.01.10, 12:18
  2. Telkari Sanatı
    By sipahi in forum El sanatları-Minyatür-Origami-Ebru-Hobilerimiz
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 24.01.10, 11:33

Bu Konudaki Etiketler

LezzetSaati


1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389